Yapraklar, bitkide fotosentez ve transpirasyon gibi olayların gerçekleştiği vejetatif organlardır. Fotosentetik bir pigment olan klorofillerin varlığı dolayısıyla tipik olarak yeşil renklidirler. Bununla birlikte, mevsimlere bağlı olarak değişen pigment sayısı ve çeşitliliğine bağlı olarak sarı, turuncu, kahverengi ve kırmızı gibi farklı renklerde olma durumları da söz konusudur.

Bu yazıda yaprak morfolojisi terminolojisi; yaprağın kısımlarının tipleri, ayanın bütünlüğüne göre yapraklar, damarlanma tipine göre yapraklar ve gövdedeki diziliş tipine göre yapraklar olmak üzere dört başlık altında ele alınmıştır. Yazıda ele alınan bu konuların daha ileri bir düzeyde detaylandırılması mümkündür. Okuyucuların daha ileri okumalar yapabilmeleri noktasında faydalı olması bakımından, yazıda yer alan terimlerin İngilizce karşılıkları parantez içlerinde verilmiştir.

Yaprağın Kısımlarının Tipleri

Yaprak Sapının Durumuna Göre Yapraklar

Apetiolat/Sesil (Apetiolate/Sessile): Gövdeye sapsız olarak bağlanmış yapraklardır.

Petiolat (Petiolate): Gövdeye bir sap ile bağlanmış yapraklardır.

Stipulat (Stipulate): Sapın gövdeye bağlandığı dip kısımda kulakçık benzeri oluşumlar olan stipulları bulunduran yapraklardır.

  • Görsel-1: Apetiolat yapraklar.
  • Görsel-2: Petiolat yapraklar.
  • Görsel-3: Stipulat yaprak.

Yaprak Tabanı Tipleri

Kuneat (Cuneate): Doğrusal bir daralma gösteren, kama biçimindeki tabandır.

Angustat: Doğrusal olmayan, kıvrımlı bir daralma gösteren tabandır.

Obtus (Obtuse): Yuvarlak tabandır.

Oblik (Oblique): Bir tarafı diğer tarafına göre eşitsiz olan tabandır.

Kordat (Cordate): Kalp biçimindeki tabandır.

Orikulat (Auriculate): Kulakçık biçimindeki tabandır.

Sagitat (Sagittate): Ucu sivri lopları içe doğru bakan tabandır.

Hastat (Hastate): Ucu sivri lopları dışa doğru bakan tabandır.

Trunkat (Truncate): Düz tabandır.

Peltat (Peltate): Sapın, yaprak ayasının ortasına bağlı olduğu durumda görülen tabandır.

Ampleksikaul (Amplexicaul): Gövdeyi sarmış hâldeki tabandır.

Perfoliat (Perfoliate): Gövdenin, yaprak ayasının içinden geçtiği durumda görülen tabandır.

Konnat (Connate): Birden fazla yaprağın, tabanlarından birleşmiş olduğu durumda görülen tabandır.

  • Görsel-4: Kuneat taban.
  • Görsel-5: Angustat taban.
  • Görsel-6: Obtus taban.
  • Görsel-7: Oblik taban.
  • Görsel-8: Kordat taban.
  • Görsel-9: Orikulat taban.
  • Görsel-10: Sagitat taban.
  • Görsel-11: Hastat taban.
  • Görsel-12: Trunkat taban.
  • Görsel-13: Peltat taban.
  • Görsel-14: Ampleksikaul taban.
  • Görsel-15: Perfoliat tabanlı yapraklar.
  • Görsel-16: Konnat taban.

Yaprak Kenarı Tipleri

İnteger (Integer/Entire): Düz kenardır.

Serrat (Serrate): Yukarı yönlü büyük testere dişli kenardır.

Serrulat (Serrulate): Yukarı yönlü küçük testere dişli kenardır.

Biserrat (Biserrate/Double-Serrate): Yukarı yönlü büyüklü küçüklü testere dişli kenardır.

Spinoz (Spinose): İğne biçiminde çıkıntıların bulunduğu kenardır.

Dentat (Dentate): Karşı yönlü büyük dişli kenardır.

Dentikulat (Denticulate): Karşı yönlü küçük dişli kenardır.

Krenat (Crenate): Büyük yuvarlak dişli kenardır.

Krenulat (Crenulate): Küçük yuvarlak dişli kenardır.

Sinuat (Sinuate): Hafif girintili yuvarlak loblardan kaynaklanan dalgalı bir görünüme sahip ancak dalgaların aynı düzlemde bulunduğu kenardır.

Undulat (Undulate): Aynı düzlemde bulunmayan, tepe ve çukur oluşturan dalgalı kenardır.

Revolut (Revolute): Aşağıya doğru yuvarlatılmış biçimdeki kenardır.

İnvolut (Involute): Yukarıya doğru yuvarlatılmış biçimdeki kenardır.

Pektinat (Pectinate): Dar ve uzun loblu, tarak biçimindeki kenardır.

Siliat (Ciliate): Silli kenardır.

Eroz (Erose): Düzensiz, aşınmış/kemirilmiş biçimdeki kenardır.

Laserat (Lacerate): Düzensiz, yırtılmış biçimdeki kenardır.

Lasiniat (Laciniate): Düzensiz, derin yarıklı, saçak biçimindeki kenardır.

  • Görsel-17: İnteger kenar.
  • Görsel-18: Serrat kenar.
  • Görsel-19: Serrulat kenar.
  • Görsel-20: Biserrat kenar.
  • Görsel-21: Spinoz kenar.
  • Görsel-22: Dentat kenar.
  • Görsel-23: Dentikulat kenar.
  • Görsel-24: Krenat kenar.
  • Görsel-25: Krenulat kenar.
  • Görsel-26: Sinuat kenar.
  • Görsel-27: Undulat kenar.
  • Görsel-28: Revolut kenarlı yapraklar.
  • Görsel-29: İnvolut kenarlı yaprak.
  • Görsel-30: Pektinat kenar.
  • Görsel-31: Siliat kenar.
  • Görsel-32: Eroz kenar.
  • Görsel-33: Laserat kenar.
  • Görsel-34: Lasiniat kenar.

Yaprak Ucu Tipleri

Tridentat (Tridentate): Üç dişli uçtur.

Emarginat (Emarginate): Derin girintili uçtur.

Retus (Retuse): Hafif girintili uçtur.

Praemorsus: Girintili çıkıntılı uçtur.

Trunkat (Truncate): Düz uçtur.

Obtus (Obtuse): Yuvarlak uçtur. Bununla birlikte; bazı kaynaklarda yuvarlak uç için “rounded” sözcüğü kullanılırken, obtus ise küt uç için kullanılabilmektedir.

Akut (Acute): Kenarların düz bir şekilde uzanarak birleştiği çatı biçimindeki uçtur.

Akuminat (Acuminate): Yaprağın üst kenarlarının içbükey bir şekilde uzanarak birleşmesiyle meydana gelen sivri uçtur.

Atenuat (Attenuate): Akuminat uca göre daha dar ve uzun uçtur.

Mukronat (Mucronate): Ansızın çıkan, yaprağın yeşil dokusundan az bulunduran ya da hiç bulundurmayan küçük ve sivri uçtur. Bir yaprağın sonlanmış uç kısmında, yapraktan ayrı olarak bulunan ek bir parça olarak düşünülebilir.

Mukronulat (Mucronulate): Mukronat uca göre daha küçük olan uçtur.

Kuspidat (Cuspidate): Mukronat ucun aksine, yaprağın yeşil dokusundan bulunduran ve nispeten daha büyük olan uçtur. Ansızın çıkmaz, geçişli bir sivrileşme söz konusudur.

Apikulat (Apiculate): Kısa, silindirik veya konik bir çıkıntı biçimindeki uçtur.

Aristat (Aristate): Uzun, kıl/kılçık biçimindeki uçtur. Yaprağın yeşil dokusundan bulundurmayan ek bir yapı şeklindeki uç olarak düşünülebilir.

Kodat (Caudate): Uzun, kuyruk biçimindeki uçtur. Aristat uçtan farklı olarak, yaprağın yeşil dokusundan bulunduran uç olarak düşünülebilir.

Siroz (Cirrhose): Uzun, ucu spiral yapmış uçtur.

  • Görsel-35: Tridentat uç.
  • Görsel-36: Emarginat uç.
  • Görsel-37: Retus uç.
  • Görsel-38: Praemorsus uç.
  • Görsel-39: Trunkat uç.
  • Görsel-40: Obtus uç.
  • Görsel-41: Akut uç.
  • Görsel-42: Akuminat uç.
  • Görsel-43: Atenuat uç.
  • Görsel-44: Mukronat uç.
  • Görsel-45: Mukronulat uç.
  • Görsel-46: Kuspidat uç.
  • Görsel-47: Apikulat uç.
  • Görsel-48: Aristat uçlu yapraklar.
  • Görsel-49: Kodat uç.
  • Görsel-50: Siroz uç.

Yaprak Ayası Tipleri

Asikular (Acicular): İğne biçimindeki ayadır.

Lineer (Linear): Şerit biçiminde, dar ve uzun ayadır.

Teret (Terete): Silindirik, tüp biçimindeki ayadır.

Lanseolat (Lanceolate): Mızrak ucu biçimindeki ayadır.

Oblanseolat (Oblanceolate): Ters mızrak ucu biçimdeki ayadır.

Eliptik (Elliptic): Uca ve tabana doğru daralmış, ortası ise şişkin ayadır.

Oblong: Kenarları paralel, dikdörtgen biçimdeki ayadır.

Orbikular (Orbicular): Yuvarlak ayadır.

Rotundat (Rotundate): Oval ayadır.

Ovat (Ovate): Tabanı ucuna göre daha geniş/büyük, yumurta biçimindeki ayadır.

Obovat (Obovate): Ters yumurta biçimdeki ayadır.

Spatulat (Spatulate): Spatula veya kaşık biçimindeki ayadır.

Kordat (Cordate): Kalp biçimindeki ayadır.

Obkordat (Obcordate): Ters kalp biçimindeki ayadır.

Deltoit (Deltoid): Üçgen biçimindeki ayadır.

Romboit (Rhomboid): Eşkenar dörtgen biçimindeki ayadır.

Falkat (Falcate): Orak biçimindeki ayadır.

Ensiform: Kılıç biçimindeki ayadır.

Reniform: Böbrek biçimindeki ayadır.

Flabellat (Flabellate): Yelpaze biçimindeki ayadır.

Hastat (Hastate): Taban lopları dışa doğru bakan ve genel görünümü itibarıyla bir üçgeni andıran ayadır.

Sagitat (Sagittate): Taban lopları içe doğru bakan ve genel görünümü itibarıyla bir üçgeni andıran ayadır.

Pandurat (Pandurate): Keman biçimdeki ayadır.

Lirat (Lyrate): Üst lopları alt loplarına göre daha büyük/geniş ayadır.

Runsinat (Runcinate): Derin girintili lopların aşağı yönlü ve üst lopların genel olarak lirat ayada olduğu gibi daha büyük/geniş olduğu ayadır.

Filiform: İp biçimindeki ayadır.

  • Görsel-51: Asikular yapraklar.
  • Görsel-52: Lineer yapraklar.
  • Görsel-53: Teret yapraklar.
  • Görsel-54: Lanseolat yaprak.
  • Görsel-55: Oblanseolat yaprak.
  • Görsel-56: Eliptik yaprak.
  • Görsel-57: Oblong yaprak.
  • Görsel-58: Orbikular yaprak.
  • Görsel-59: Rotundat yaprak.
  • Görsel-60: Ovat yaprak.
  • Görsel-61: Obovat yaprak.
  • Görsel-62: Spatulat yapraklar.
  • Görsel-63: Kordat yaprak.
  • Görsel-64: Obkordat yapraklar.
  • Görsel-65: Deltoit yaprak.
  • Görsel-66: Romboit yaprak.
  • Görsel-67: Falkat yapraklar.
  • Görsel-68: Ensiform yapraklar.
  • Görsel-69: Reniform yaprak.
  • Görsel-70: Flabellat yaprak.
  • Görsel-71: Hastat yaprak.
  • Görsel-72: Sagitat yaprak.
  • Görsel-73: Pandurat yapraklar.
  • Görsel-74: Lirat yaprak.
  • Görsel-75: Runsinat yaprak.
  • Görsel-76: Filiform yaprak.

Ayanın Bütünlüğüne Göre Yapraklar

Basit Yaprak (Simple Leaf): Ayanın bir bütün hâlinde olduğu, herhangi bir loblaşmanın söz konusu olmadığı yapraktır.

Görsel-77: Basit yaprak.

Parçalı Yaprak (Lobed Leaf): Ayada loblaşmanın söz konusu olduğu yapraktır. Bununla birlikte, parçalı yapraklar, bazı kaynaklarda basit yapraklar başlığı altında da ele alınabilmektedirler.

  • Pinnat Parçalı Yaprak (Pinnately Lobed Leaf): Yaprağın ana damarından dallanan yan damarların loblaşmaya katılmış olduğu, kuş tüyü biçimindeki parçalı yapraktır.
    • Pinnatilobat (Pinnatilobate): Hafif loblaşmaların bulunduğu pinnat parçalı yapraktır.
    • Pinnatifit (Pinnatifid): Loblaşmanın, yaprak ayasının kenarı ile ana damar arasında kalan mesafenin ortasına kadar derinleşmiş olduğu pinnat parçalı yapraktır.
    • Pinnatipartit (Pinnatipartite): Loblaşmanın derinliğinin, yaprak ayasının kenarı ile ana damar arasında kalan mesafenin ortasını da geçmiş olduğu pinnat parçalı yapraktır. Bu durumdaki bir yaprak, ayanın 1/3’üne kadar parçalanmıştır.
    • Pinnatisekt (Pinnatisect): Loblaşmanın, ana damara teğet olacak derecede derinleşmiş olduğu pinnat parçalı yapraktır.
  • Görsel-78: Pinnatilobat yaprak.
  • Görsel-79: Pinnatifit yaprak.
  • Görsel-80: Pinnatipartit yaprak.
  • Görsel-81: Pinnatisekt yaprak.

  • Palmat Parçalı Yaprak (Palmately Lobed Leaf): Yaprağın bir noktadan çıkan birden fazla sayıdaki ana damarının loblaşmaya katılmış olduğu, el biçimindeki parçalı yapraktır.
    • Palmatilobat (Palmatilobate): Hafif loblaşmanın bulunduğu palmat parçalı yapraktır.
    • Palmatifit (Palmatifid): Loblaşmanın, orta hatta kadar derinleşmiş olduğu palmat parçalı yapraktır.
    • Palmatipartit (Palmatipartite): Loblaşmanın derinliğinin, orta hattı da geçmiş olduğu palmat parçalı yapraktır. Bu durumdaki bir yaprak, ayanın 1/3’üne kadar parçalanmıştır.
    • Palmatisekt (Palmatisect): Loblaşmanın, ana damarlara teğet olacak derecede derinleşmiş olduğu palmat parçalı yapraktır.
  • Görsel-82: Palmatilobat yaprak.
  • Görsel-83: Palmatifit yaprak.
  • Görsel-84: Palmatipartit yaprak.
  • Görsel-85: Palmatisekt yaprak.

Bileşik Yaprak (Compound Leaf): Loblaşmanın tamamlanmış ve yaprakçıkların oluşmuş olduğu yapraktır.

  • Pinnat Bileşik Yaprak (Pinnately Compound Leaf): Yaprağın ana damarından dallanan yan damarların yaprakçık oluşumuna katılmış olduğu, kuş tüyü biçimindeki bileşik yapraktır.
    • Paripinnat (Paripinnate): Yaprağın ucunda iki yaprakçığın bulunduğu pinnat bileşik yapraktır.
    • İmparipinnat (Imparipinnate): Yaprağın ucunda tek bir yaprakçığın bulunduğu pinnat bileşik yapraktır.
    • Bipinnat (Bipinnate): Pinnat bir yapraktaki yaprakçıkların da loblaşarak bileşik yaprak hâline gelmesiyle oluşan pinnat bileşik yapraktır.
    • Pinnat Trifolyat (Pinnately Trifoliate): Üç adet yaprakçığın bulunduğu ve bu yaprakçıkların tek bir noktadan çıkmadığı pinnat tipi bir yerleşimin söz konusu olduğu pinnat bileşik yapraktır.
  • Görsel-86: Paripinnat yaprak.
  • Görsel-87: İmparipinnat yaprak.
  • Görsel-88: Bipinnat yaprak.
  • Görsel-89: Tripinnat yaprak.
  • Görsel-90: Pinnat trifoliat yaprak.

  • Palmat Bileşik Yaprak (Palmately Compound Leaf): Yaprağın bir noktadan çıkan birden fazla sayıdaki ana damarının yaprakçık oluşumuna katılmış olduğu, el biçimindeki bileşik yapraktır.
    • Palmat Trifolyat (Palmately Trifoliate): Üç adet yaprakçığın bulunduğu ve bu yaprakçıkların tek bir noktadan çıktığı palmat tipi bir yerleşimin söz konusu olduğu palmat bileşik yapraktır.
  • Görsel-91: Palmat bileşik yaprak.
  • Görsel-92: Palmat trifoliat yaprak.

Damarlanma Tipine Göre Yapraklar

Basit Damarlanma (Uninervous Venation): Tek bir damarın bulunduğu damarlanma tipidir.

Paralel Damarlanma (Parallel Venation): Damarların paralel yerleşim gösterdiği damarlanma tipidir.

Dikotomik Damarlanma (Dichotomous Venation): Damarların çatalsı bir yol izleyerek dallandığı damarlanma tipidir.

Ağsı Damarlanma (Reticulate Venation): Damarların ağ biçiminde yapılanma gösterdiği damarlanma tipidir.

  • Pinnat Ağsı Damarlanma (Pinnately Reticulate Venation): Bir ana damardan dallanan yan damarların ağsı damarlandığı damarlanma tipidir.
  • Palmat Ağsı Damarlanma (Palmately Reticulate Venation): Bir noktadan çıkan birden fazla ana damardan dallanan yan damarların ağsı damarlandığı damarlanma tiptir.

Rotat Damarlanma (Rotate Venation): Peltat bir yaprakta, bir noktadan çıkan birden fazla ana damarın küresel bir şekilde damarlandığı damarlanma tipidir.

  • Görsel-93: Basit damarlanma.
  • Görsel-94: Paralel damarlanma.
  • Görsel-95: Dikotomik damarlanma.
  • Görsel-96: Pinnat ağsı damarlanma.
  • Görsel-97: Palmat ağsı damarlanma.
  • Görsel-98: Rotat damarlanma.

Gövdedeki Diziliş Tipine Göre Yapraklar

Alternat Yaprak Dizilişi (Alternate Leaf Arrangement): Birbirini takip eden her bir noddan birer yaprağın çıktığı almaşlı diziliştir.

Opozit Yaprak Dizilişi (Opposite Leaf Arrangement): Aynı noddan çıkan iki yaprak karşılıklı diziliş gösterir.

Dekusat Yaprak Dizilişi (Decussate Leaf Arrangement): Aynı noddan çıkan iki yaprak karşılıklıdır ancak karşılıklı bu yapraklar, ardışık diğer noddaki karşılıklı yapraklara göre çapraz konumlanmış durumdadır.

Vertisillat Yaprak Dizilişi (Verticillate Leaf Arrangement): Bir noddan en az üç yaprağın çıkması durumunda görülen dairesel diziliştir.

Rosulat Yaprak Dizilişi (Rosulate Leaf Arrangement): Yaprakların dairesel şekilde, bir gülün petallerinin dizilişine benzer biçiminde dizildiği diziliştir.

Fasikül Yaprak Dizilişi (Fascicle Leaf Arrangement): Bir noddan birden fazla yaprağın demet şeklinde çıktığı diziliştir.

İmbrikat Yaprak Dizilişi (Imbricate Leaf Arrangement): Yaprakların üst üste binmiş olduğu, kiremit taşlarınca döşenmiş bir çatı biçimindeki diziliştir.

  • Görsel-99: Alternat yaprak dizilişi.
  • Görsel-100: Opozit yaprak dizilişi.
  • Görsel-101: Dekusat yaprak dizilişi.
  • Görsel-102: Vertisillat yaprak dizilişi.
  • Görsel-103: Rosulat yaprak dizilişi.
  • Görsel-104: Fasikül yaprak dizilişi.
  • Görsel-105: İmbrikat yaprak dizilişi.

Kaynaklar

Kitap

  • Açıklamalı Genel Botanik ve Bitki Anatomisi Atlası – Hüsnü Çakırlar, Cahit Doğan, Edibe Özmen (Palme Yayınları, 2018)
  • Plant Identification Terminology – James G. Harris, Melinda Woolf Harris (Spring Lake Publishing, 2001)

İnternet

  • URL-1 (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • URL-2 (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • URL-3 (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • URL-4 (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • URL-5 (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • URL-6 (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • URL-7 (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • URL-8 (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • URL-9 (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • URL-10 (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • URL-11 (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • URL-12 (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • URL-13 (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • URL-14 (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • URL-15 (Erişim Tarihi: 07.02.2022)

Referanslar

Görsel

  • Görsel-1: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-2: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-3: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-4: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-5: Gazi Üniversitesi Herbaryumu
  • Görsel-6: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-7: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-8: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-9: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-10: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-11: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-12: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-13: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-14: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-15: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-16: © 2009 Katy Chayka
  • Görsel-17: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-18: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-19: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-20: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-21: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-22: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-23: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-24: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-25: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-26: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-27: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-28: URL-1 (Erişim Tarihi: 07.02.2022) & URL-2 (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-29: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-30: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-31: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-32: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-33: © 2012 Katy Chayka
  • Görsel-34: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-35: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-36: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-37: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-38: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-39: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-40: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-41: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-42: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-43: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-44: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-45: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-46: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-47: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-48: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-49: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-50: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-51: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-52: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-53: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-54: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-55: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-56: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-57: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-58: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-59: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-60: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-61: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-62: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-63: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-64: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-65: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-66: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-67: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-68: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-69: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-70: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-71: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-72: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-73: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-74: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-75: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-76: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-77: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-78: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-79: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-80: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-81: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-82: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-83: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-84: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-85: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-86: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-87: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-88: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-89: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-90: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-91: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-92: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-93: © 2014 Pearson Education, Inc.
  • Görsel-94: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-95: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-96: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-97: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-98: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-99: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-100: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-101: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-102: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-103: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-104: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)
  • Görsel-105: URL (Erişim Tarihi: 07.02.2022)